Uczestnicy wycieczek objazdowych są skazani na zwiedzanie danego kraju w iście Teleexpesowym tempie. Migawki, migawki i jeszcze raz migawki. I ja siłą rzeczy ograniczę się do kilku z nich.

  Barok pośród Dzikich Pól, czyli m.in. restaurowany kościół w niewielkich Bolszowcach, górujący wspaniałą bryłą nad okolicą. Do świątyni usytuowanej na lekkim wzniesieniu prowadzą strome schody. Po podniesieniu głowy ukazuje się wielka fasada. Działanie psychologiczne: człowiek czuje się maluczkim wobec Boga.

Jeśli kościoły, to pionierska praca polskich duchownych w ich odbudowywaniu. Liczy się każdy grosz, gdyż miejscowych katolików jest bardzo mało.

I spotkanie z Orientem. Katedra w Kamieńcu Podolskim jest nie tylko najdalej wysuniętą na wschód Europy świątynią gotycką (niestety, wystrój jest już barokowy), ale też kościołem z minaretem, który dobudowali Turcy po zdobyciu Kamieńca. Inny orientalizm w Kamieńcu to turecka, XVII-wieczna kamienna ambona w kościele dominikanów, który Turcy na czas swojego panowania zamienili w meczet.

  Stałym elementem podolskiej opowieści muszą być zamki, oczywiście na czele z fortecami w Chocimiu i Kamieńcu Podolskim. Zwracają uwagę gołe, pozbawione polskich elementów mury, co sprawia, że budowle te są prawie zupełnie  wyjęte z kontekstu historycznego. W zamkowym, kamienieckim muzeum panuje tylko ukraińska narracja. Szkoda.

A jeśli zamki, to i rzeki decydujące o ich niedostępności. Ten w Kamieńcu usytuowany jest w zakolu Smotrycza, przepływającego głębokim jarem. Chocim natomiast wznosi się nad Dniestrem; bronił dostępu do jego przeprawy. Resztki twierdzy w Kudryncach stoją nad Zbruczem, dawną rzeką graniczną między Rzeczpospolitą a Rosją.  Zaś Okopy św. Trójcy, czyli ziemna masywna fortyfikacja, w której siedziała polska załoga po zdobyciu przez Turków Kamieńca, położone są na cyplu między Zbruczem a Dniestrem. Widok na Dniestr zapiera dech w piersiach.

Podolskie rzeki mówią o graniczności tych ziem. Przez nie przechodziły granice cywilizacyjne między zachodnim a wschodnim chrześcijaństwem, między chrześcijaństwem a islamem. Ich wody wiele toczyły krwi. Dziś na szczęście są tylko czarne. Nie od zanieczyszczeń, tylko od cząstek urodzajnego czarnoziemu. Wcinają się w wyżynę podolską tworząc niezapomniane jary i kaniony. Niech ich życiodajny nurt wyznacza przyszłość Ukrainy!

Ale trzeba wychodzić poza główny nurt opowieści. Będąc w Kamieńcu warto wybrać się na przechadzkę ul. Wiremańską, czyli Ormiańską. Po katedrze ormiańskiej zachowały się tylko wieża i arkady. Ormiańska jest cichą uliczką. Schodzi w dół do Smotrycza, stoją przy niej stare  domy obrosłe dzikim winoroślem.  Kocie łby pamiętaja zapewne czasy CK. Kobieta po wyjściu z domostwa zatrzymuje się przed prawosławną kaplicą, kłania i dwa razy kreśli znak krzyża.  Nie sposób zliczyć, ile razy w życiu wykonała ten gest, tak jak nie sposób powstrzymać upływającego czasu. Zupełna cisza, jedynie wychudłe „dachowce” wyznaczają znane tylko sobie ścieżki.

Takich uliczek w galicyjskich miasteczkach jest bez liku. Zamkniętych w przeszłości, z widocznymi śladami niszczycielskiego działania czasu. Degradacja, zużycie materii nadal są synonimem starej, wielokulturowej Galicji Wschodniej.

Na szczęście ten stan wolno się zmienia. Główny deptak w Stanisławowie (dziś Iwano-Frankisk) tętni życiem i młodością. Kamienice są odnowione, kawiarniane ogródki rozbrzmiewają plotkami przy piwie i kawie. Nigdzie indziej nie spotkacie tak powabnych dziewczyn jak na głównym deptaku Stanisławowa.

To tylko część podolskiej opowieści. Na ukraińską nawet się nie porywam, z wyjątkiem  podziwianej przez wszystkich uczestników wycieczki drewnianej grekokatolickiej cerkwi w Rohatyniu. Przewodnik opowiada o cennym, prawie w całości zachowanym XVI-wiecznym ikonostasie, co jest rzadkością na Ukrainie. W ikonostasie ikony m.in. świętych i proroków. Noszą brody. Im dłuższa, tym bliżej Boga. Jeśli chodzi o ukraiński nurt, nie chciałbym pisać  o tym, co widać tylko gołym okiem, czyli kulcie weteranów UPA. Ukraińcy stawiając im w każdej miejscowości  kurhany. Nas to razi z wiadomych względów,  tymczasem oni budują  w ten sposób swoją tożsamość. Musimy sobie uswiadomić, że UPO-wcy nie tylko mordowli  bestalsko Polaków na Wołyniu. Inni, uważani dziś za patriotów,  walczyli z Sowietami i Niemcami o wolną Ukrainę.

 Na koniec refleksja. Ważne, by pamiątki przeszłości nie zamykały nas – Polaków i Ukraińców – w narodowych twierdzach.  Takim wyjazdom powinny towarzyszyć spotkania z ludźmi, wzajemne poznawanie się, przełamywanie stereotypów. Dobrze, by  takim również celom  służyły odrestaurowywane z trudem polskie zabytki.

Klaun postanowił spoważnieć. Dlatego udzielił długiego wywiadu Piotrowi Najsztubowi w przesterowanym przez Lisa na jedynie słuszne, postępowe myślenie  tygodnikowi Wprost.

Wojewódzki dał popis antypolskich lęków, urazów i obsesji w niespotykanej wcześniej skali. Od proroka popkultury dowiadujemy się, że „Może jako naród jesteśmy OK, ale jako społeczeństwo to już do dupy. Pokaż mi drugie z tyloma wadami, bo jest homofobiczne, antysemickie, leniwe, głupie, brudne, tandetne, nieufne, rozalkoholizowane, pełne ignorancji politycznej, ignorancji w ogóle, ma poczucie wyższości wobec Rosjan, Czechów… Chrześcijański raj na ziemi”.

  To tylko wycinek…

  Słowa Wojewódzkiego nie zasługiwałyby na komentarz, gdyby nie to, że nadaje on na fali kreowanej przez część elit i inteligencji. Bo jakoś tak w dobrym tonie wśród części inteligencji jest pokazywanie swego poczucia wyższości wobec Polaków, że są głupi i niedojrzali.

Z czego to wynika? A może z poczucia niższości wobec Zachodu? Chęci przystrojenia się w lepsze piórka i wyróżnienia na tle tzw. społeczeństwa. O patrzcie się, tam jest kołtun i cham, a tu jestem ja, ulepiony z lepszej gliny i myślący jak trynd nakazuje.

 Wojewódzki robi w brei. I niech sobie robi. Nienawidzi PiS – u – wolno mu. Problem w tym, że jego wywiad jest częścią operacji, jakiej poddawani są teraz Polacy: trzeba im wyprostować myślenie po Smoleńsku. Koniec z Wawelami, honorem i godnością. Czas na robotę i nieustającą zabawę. Resztę się przysypie i zaora.

pani artystka o pseudonimie m.i.a. ponoć dobra jest. nie wiem, nie słucham takich rzeczy. klip do promującego jej najnowszy krążek kawałka “born free” zasługuje jednak na uwagę, bo czegoś tak dobrego dawno nie widziałem. ciężko nawet w sumie klipem to nazwać, do czynienia mamy przecież z filmem krótkometrażowym.

jego autorem jest romain gavras – mistrz od teledysków (m.in. prezentowany tu kiedyś klip justice – “stress”) oraz autor filmu “notre jour viendra”, który premierę będzie miał jeszcze na tych wakacjach (chociaż pewnie nie w polsce, więc tu strona oficjalna produkcji – notre jour viendra)… pozdrawiam.

I znowu wygraliśmy z Krzyżakami pod Grunwaldem. I znowu przegraliśmy z samymi sobą…

15 lipca w 600. rocznicę historycznej bitwy na pola grunwaldzkie w Olsztyńskiem zjechały rzesze rekonstruktorów historycznych i turystów. Widowisko się udało. Jak przed wiekami krzyżacy dostali wielkiego łupnia.

  Widowisko nie udało się natomiast pod względem logistycznym. Z powodu zapchanych dróg na imprezę nie dojechał m.in. zespół Armia. Później było jeszcze gorzej. Po rekonstrukcji ludziom trudno było wyjechać z grunwaldzkich pól. Ostatnim udała się ta sztuka dopiero w niedzielę nad ranem. Policjanci na wszelki wypadek pochowali się, by nie paść ofiarą wściekłych ludzi.

  I znów okazało się, że mimo wejścia do UE Polska, jest krajem ZACOFANYM. Brak porządnych dróg degraduje nas do roli jakiegoś bantustanu.

„Mieczów ci u nas dostatek (…)” – chciałoby się zakończyć jakimś optymistycznym akcentem. Ale obawiam się, że i te słowa  Jagiełły nijak się mają do dzisiejszej Polski, jeśli się weźmie pod uwagę słabość naszej armii.

  Nie są prawdziwe jeszcze pod innym względem – nieustannej wojny POPiSu. Panowie politycy zdają się nie pamiętać o tym, że Polska zawsze przegrywała na wewnętrznych waśniach.

PS Żeby nie było do końca pesymistycznie, to poniżej dowcip o Grunwaldzie:

Rok 1410. Grunwald.

Król Jagiełło siedzi w namiocie z posłami krzyżackimi i kombinuje: – Zginie wielu rycerzy. Wiele bab zostanie bez chłopów. Zaje…ą mi resztę  wojska na śmierć. A może pojedynek? Rycerz polski na krzyżaka. Który wygra, tego wojsko zwycięży.

Tak postanowili. Król woła Zawiszę.

 - Zawiszo! Stajesz do pojedynku z krzyżakiem.

A Zawisza na to:

 - Władek, nie dam rady. Jutro, pojutrze sam na całą armię, ale nie dziś. Wczoraj zaprosiłem kumpli na imprezkę. Jeszcze jestem nieprzytomny.

Król woła Zbyszka.

 - Zbyszko, masz pojedynek.

A Zbyszko:

 - Władek nie mogę. Byłem wczoraj na imprezie u Zawiszy. Nie wiem jak się nazywam.

Kolejny rycerz też był na imprezie u Zawiszy. Pozostali też. Król zwołał całe wojsko i pyta:

- Kto nie był na imprezie u Zawiszy?

Cisza.

I nagle gdzieś z tylnych szeregów wyczłapuje dziadek ciągnący za sobą wielki miecz.

 - Ja królu nie byłem. Zaspałem.

 - Dobra – mówi król. Stajesz do pojedynku z krzyżakiem.

Grunwald. 1410 rok. Przez pole człapie dziadek ciągnąc za sobą wielki miecz. Naprzeciw niego wylatuje ogromny krzyżak na wielkim koniu. Obaj zakuci w zbroje. Jak to zobaczyło polskie wojsko, zaczęło krzyczeć:

 - W nogi dziadek! Dziadek! W nogi!

Rycerz wpadł na dziadka. Podniósł się kurz. Zaszczękało żelazo. Zakwiliło coś. Zajęczało. Kurz opadł. Na polu leży krzyżak bez nóg. Koń też. A dziadek pochylony nad krzyżakiem mówi:

 - Dobrze ch…ju, że krzyczeli w nogi dziadek, w nogi, bo bym ci ku…wa łeb odrąbał!

off coraz bliżej. dzisiaj ogłoszono szczegółowy program, więc sobie dalej wyszukuje kapele, o których istnieniu nie miałem pojęcia. np. takie casiokids. kolejny dobry strzał. taki w sensie, że nie musi być gitar i hałasu, żeby było dobrze. dwa klipy niech będą.

buldog, pablopavo i ludziki, carrantouohill i kwarted jorgi, czyli każdy znajdzie coś dla siebie. już w sobotę w kolbuszowej startuje festiwal spinacz 2010. na plenerowej scenie tradycyjnie wybrzmiewać będzie mieszanka dźwięków wszelakich – od rocka, przez raggamufin, po celtycki folk…

organizatorzy spinacza przyzwyczaili nas już do hasła “muzyka ponad podziałami”. nie inaczej będzie podczas tegorocznej edycji. oto kilka teledysków kapel, które zobaczymy w sobotę na placu przed liceum ogólnokształcącym w kolbuszowej:

buldog – do generałów

pablopavo & ludziki – do stu

carrantuohill – dziwnie tak

kwartet jorgi – koncert w kielcach

Dobrze się stało, że kinowa premiera filmu Jana Jakuba Kolskiego „Wenecja” o początku II wojny światowej w Polsce zbiegła się z wakacjami. Wszak dla żołnierzy niemieckich atak na Polskę był początkiem wielkiej wschodniej przygody.

Ze zbiorów Janusza Motyki

W filmie Kolskiego (w Rzeszowie grany jest w Zorzy) są dwie bardzo udane sceny. Jedna gdy oficer SS fotografuje śmierć żydowskiego chłopca na drodze (piękne wrześniowe słońce sprawi, że zdjęcia będzie perfekt). Później ten sam żołnierz utrwala polską rodzinę, bawiącą się w piwnicach wiejskiej posiadłości w wenecki karnawał. Niemcowi udziela się nastrój święta i wyimaginowanej podróży do miasta położonego na adriatyckich wyspach. Przez chwilę jest ludzki…

Żołnierze Wehrmachtu czy SS, gdziekolwiek się pojawili, masowo robili zdjęcia. Leicami, pierwszymi aparatami małoobrazkowymi (musiały być tanie), chcieli utrwalić szlak bojowy, pochwalić się rodzinie zwycięstwami, tym, gdzie byli i co widzieli. Przesłać życzenia w rodzaju „Ich liebe Dich, Helga”. Ich bojowe postawy (jak na zamieszczonym wyżej zdjęciu, wykonanym w Przeworsku na tle kościoła bożogrobowców) świadczą o tym, że kierowało nimi poczucia misji budowania tysiącletniej Rzeszy. Po wojnie kompletowali zdjęcia w albumach i wspominali przy piwie swoją wschodnią, bałkańską czy afrykańską przygodę. Czy czuli gorycz przegranej, czy słodycz nostalgii, tego raczej się nie dowiemy. Dziś, gdy poumierali, ich albumy są sprzedawane na aukcjach za duże pieniądze. Jakość zdjęć jest zazwyczaj rewelacyjna.

Nie ma co ukrywać. Niemcy w mundurach byli pionierami turystyki masowej, a nawet aktywnej i ekstremalnej. Poznawali odległe kultury, stykali się z tubylcami (Polska musiała być dla nich egzotycznym krajem – zacofanym, wiejskim, z błotnistymi drogami oraz dużą liczbą płaczących wierzb i ortodoksyjnych żydów). Podróżowali na czołgach, zmagali się z kurzem, deszczem i mrozem. Aparat fotograficzny, oprócz broni, potwierdzał ich wyższość nad podbijanymi. Ekstremalne wrażenia, prawdziwą adrenalinę uwieczniali głównie żołnierze SS i Gestapo. Ochoczo robili zdjęcia rozstrzeliwanym i wieszanym, strzałów w tył głowy nad rowami, ludzi z podniesionymi rękami pędzonymi pod bronią. Te zdjęcia cieszą się dziś opinią kolekcjonerskich rarytasów.

  Turystyka niejedno ma imię…

W niedzielę mój sędziwy tato spełnił swój patriotyczny obowiązek uczestnicząc w II turze wyborów prezydenckich. Z jego strony to był prawdziwy wyczyn.

Musiałem pomóc ojcu. Razem poszliśmy do lokalu wyborczego mieszczącego się w szkole podstawowej, w której niegdyś się uczyłem. Za trzecią nogę tacie posłużyła laska – ciupaga kupiona w Zakopanem kilkadziesiąt lat temu. Trzymając mocno jej rękojeść w kształcie głowy orła ojciec dzielnie truchtał do lokalu. Krok za krokiem; krawężniki, schody i kałuże były poważnymi przeszkodami do pokonania. Gdy dotarliśmy na miejsce, złożył podpis na wyborczym formularzu. Trwało to dłuższą chwilę. Potem z trudem wpisał iks do kratki przy swoim kandydacie, wrzucił kartkę do urny i wyruszyliśmy w drogę powrotną.

Wyjście do nieodległego lokalu wyborczego trwało około godziny. Długiej godziny. Po powrocie zamęczony  ale i szczęśliwy tato spoczął na wersalce. Pomyślałem, że wrzucenie zwykłej kartki papieru do biało-czerwonej urny może niekiedy kosztować więcej wysiłku niż zdobycie najtrudniejszego szczytu.

szczerze powiem, że z nazwy znam, ale nigdy specjalnie ich nie słuchałem. cieszę się jednak, że będzie to jedna z gwiazd na offie. no bo jeśli ktoś ma takie teledyski do swoich kawałków, to i zapewne na żywo radzi sobie nieźle. przed państwem the flaming lips.

o zespole tylko tyle, że powstał na początku lat 80. w oklahoma city. zaliczany jest do jednej z oryginalniejszych grup rockowych. w 2009 roku na rynku pojawił się ich dwunasty album studyjny “embryonic”. nie słuchałem, ale podobno to prawdziwy majstersztyk notowany na szczytach zestawień najznakomitszuch płyt ubiegłego roku bądź dziesięciolecia. ciekawą sprawą jest też to, że jako inspiracje zespół podawał joy division, albo “on the corner” milesa davisa. a wśród gości występujących na płycie jest m.in. karen o z grupy yeah yeah yeahs.

czas na drugi teledysk (oba kawałki z ostatniej płyty). tutaj muszę ostrzec co wrażliwszych czytelników. nie każdemu może on bowiem przypaść do gustu. krew leje się tu dość gęsto. może nie tak, jak w komputerowych gierkach, gdzie po ścianach latają ludzkie flaki. bardziej za to realistycznie.

Po fali szyderstwa, która miała sprowokować JK do nieprzemyślanych wypowiedzi, przyszła fala świadomego wzniecania strachu przed nim. Czytając przynajmniej niektóre gazety można poczuć lęk i drżenie o losy umiłowanej Ojczyzny. – Cień Kaczyńskiego wisi nad MSZ – obwieściła jedna z gazet zupełnie jakby kandydat PiS był Draculą. -  Kaczyński idzie po władzę na fundamencie kłamstwa –  to już  tytuł w stylu Naszego Dziennika, choć pochodzi z całkiem innej gazety. Do stałych chwytów niektórych dziennikarzy należy określanie jakiejkolwiek wypowiedzi JK mianem „atak” lub „straszenie”. 

  Można by przejść obojętnie nad tą socjotechniką, gdyby nie fakt, że posługują się nią politycy i publicyści, którzy dotychczas piętnowali odwoływanie się w polityce do irracjonalnego czynnika. Niegdyś apelowali do Polaków, by nie bali się Europy, wolnego rynku i obcych. Dziś sami  stosują różne straszaki, by osłabić wyborcze szanse  JK.

Efekt tych działań jest taki, że Polacy zaczynają się bać siebie nawzajem. – Co będzie, jeśli przyznam się, na kogo będę głosował ? –  myśli pewnie nie jeden z nas. – Czy nie stracę znajomych, czy szef nie skreśli mnie z listy pupili, czy teściowa będzie nadal zajmowała się moim dzieckiem? – kołaczą się po głowach myśli dziwne. – Gdy przyznam się, że moim kandydatem jest Bronio, to przykleją mi łatki liberała i człowieka układu. A jeśli powiem, że głosuję na Kaczora, to zdobędę opinię zacofańca i analfabety.

W takiej sytuacji coraz więcej rodaków zaczyna stosować metodę Piszczyka z filmu „Zezowate szczęście”. – Głosujesz na Bronia? Ja też, te wąsy, dubeltówka, hrabiowskie papiery. Tylko Bronio – mówi nasz Piszczyk. – Co, na Jarunia? – dopytuje się  z niedowierzaniem Piszczyk.  – Musiałem się przesłyszeć, bo ja w sumie też na niego oddam głos. To jedyny słuszny wybór! Polska w potrzebie! Rozliczyć aferzystów! - nadyma się  Piszczyk.

Wszystkim tym, którzy wzniecają w kraju wyborcze lęki, dedykuję autentyczny i jak najbardziej umotywowany strach powodzian o swój byt i przyszłość. Panowie POlitycy, dosyć już tej wojny psychologicznej. Pozwólcie ludziom dokonać wolnego obywatelskiego wyboru. Polska jest najważniejsza i dlatego potrzebuje zgody, ale twórczej, a nie pozorowanej.